Historia Katedry

W roku akademickim 2018/19, po uzyskaniu pozytywnej opinii PKA i pozytywnej decyzji MNiSW, uruchomiono na Uniwersytecie Opolskim studia na kierunku Pedagogika specjalna na poziomie studiów licencjackich o profilu praktycznym. Na podstawie naboru ukonstytuowała się grupa 29 studentów pierwszego roku Pedagogiki specjalnej.  W związku z powyższym od 1.10.2018 r. w  Instytucie Nauk Pedagogicznych został utworzony Zakład Pedagogiki Specjalnej, którego kierownikiem została dr hab. Irena Mudrecka, prof. UO. W skład Zakładu weszły dwie pracownie:

  • Pracownia Pedagogiki Specjalnej, w której pracowali dr Beata Górnicka, dr Przemysław Kaniok, dr Mariusz Garbiec i dr Bożena Bobeł.
  • Pracownia Pedagogiki Resocjalizacyjnej – w jej skład weszli: dr hab. Anna Krasnodębska, dr Mariusz Snopek i dr Ewa Dubiel

Na podstawie § 8.1. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z dnia 28 września 2018, poz. 1861) kształcenie na kierunku Pedagogika specjalna od 1.10.2019 r. ma odbywać się na poziomie studiów jednolitych magisterskich, dlatego wystąpiliśmy do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o stosowne uprawnienia. W dniu 9 maja 2019 r.  MNiSW, po pozytywnej opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej, nadało Uniwersytetowi Opolskiemu uprawnienia do prowadzenia jednolitych studiów magisterskich na kierunku pedagogika specjalna.

Rozporządzenie – załącznik w PDF

W związku ze zmianami w Statucie Uniwersytetu Opolskiego od 1.10.2019 r. Zakład Pedagogiki Specjalnej został przekształcony w Katedrę Pedagogiki Specjalnej. Jej pracami kieruje dr hab. Irena Mudrecka, prof. UP, która równocześnie jest koordynatorem kierunku Pedagogika specjalna.

Opis kierunku

Opis kierunku

            Pedagogika specjalna stanowi dyscyplinę, której przedmiotem zainteresowania są osoby z niepełnosprawnościami na różnych etapach rozwoju i w różnych okresach życia, osoby, które wskutek dysfunkcji i uszkodzeń mają trudności w wypełnianiu codziennych życiowych zadań i z uwagi na specyficzne potrzeby wymagają specjalistycznie przygotowanej kadry, w tym zwłaszcza kadry pedagogicznej, posiadającej kompetencje do pracy z dziećmi i młodzieżą.

Pedagogika specjalna to kierunek, który przygotowuje do pracy dydaktyczno-wychowawczej z osobami o różnych deficytach, dysfunkcjach, zaburzeniach rozwojowych i zaburzeniach osobowości, co wymaga specjalistycznego przygotowania w ramach studiów ukierunkowanych na zaspokajania specjalnych potrzeb edukacyjnych wychowanków.

Podkreślenia wymaga fakt, że projektowany kierunek Pedagogika specjalna jest o profilu praktycznym (wyżej wymienione kierunki i specjalności są o profilu ogólnoakademickim), co oznacza, że efekty kształcenia ukierunkowane są przede wszystkim na zdobycie umiejętności praktycznych i kompetencji społecznych niezbędnych w pracy zawodowej. Dlatego program studiów akcentuje kształcenie studentów w kontakcie z placówkami w ramach praktyk zawodowych i był konsultowany z interesariuszami zewnętrznymi. Poza tym program kształcenia spełnia wymagania umożliwiające absolwentom otrzymanie uprawnień do zajmowania stanowiska nauczyciela i równocześnie pedagoga specjalnego. Tych uprawnień absolwent nie może uzyskać na innych kierunkach studiów prowadzonych na Uniwersytecie Opolskim.

 

Wymagania wstępne – oczekiwane kompetencje kandydata

Kandydaci na studia legitymują się świadectwem maturalnym i przyjmowani są na studia na podstawie wyników uzyskanych podczas egzaminów maturalnych. Nie przewiduje się dodatkowego egzaminu wstępnego.

W związku z tym, że praca pedagoga specjalnego wymaga bezpośredniego kontaktu z drugim człowiekiem oczekuje się od kandydata na studia, iż posiada on umiejętność prowadzenia rozmowy, słuchania, nawiązywania kontaktów interpersonalnych, wzbudzania zaufania u innych osób oraz zdolności empatyczne. Powinien charakteryzować się gotowością do pomagania innym, determinacją w dążeniu do osiągania założonych celów, a ponadto cechować się komunikatywnością, otwartością, kreatywnością, cierpliwością. Ponadto powinien być osobą dążącą do samodoskonalenia i rozwoju w myśl idei uczenia się przez całe życie.

 

Zasady rekrutacji

Rekrutacja na kierunek Pedagogika specjalna odbywa się według ogólnych kryteriów, ustalonych każdego roku przez Senat Uniwersytetu Opolskiego i ogłaszanych na stronie internetowej UO. Rekrutacja przebiega w kilku etapach: rejestracja, ogłoszenie wyników, składanie dokumentów, ogłoszenie list przyjętych. Szczegółowe informacje dostępne są również w Dziale Nauczania UO (ul. Katowicka 87B DS „Niechcic”, telefony: 77 452 73 97 – Kierownik, 77 452 73 98, 77 452 73 99 – pracownicy biura, e-mail: dz_nauczania@uni.opole.pl).

W okresie rekrutacji działają Instytutowe Komisje Rekrutacyjne, których skład oraz możliwość kontaktu z nimi ustalane są i podawane do wiadomości kandydatów na studia na stronie Instytutu Nauk Pedagogicznych: www.inp.uni.opole.pl. Warunki rekrutacji ponadto będą dostępne na stronie internetowej: www.rekrutacja.uni.opole.pl.

 

Przebieg studiów

Studia trwają 5 lat (10 semestrów) i obejmują zajęcia dydaktyczne (wykłady, ćwiczenia, ćwiczenia metodyczne i seminarium dyplomowe) oraz praktyki zawodowe.

 

Plan studiów zakłada, że student realizuje przedmioty pogrupowane w następujące moduły:

  1. Kształcenie ogólne

      Socjologia

      Filozofia

      Procesy komunikacji społecznej

      Lektorat języka obcego (poziom B2)

      Lektorat  języka obcego (poziom  B2+)

  1. Przygotowanie psychologiczno-pedagogiczne

      Psychologia ogólna

      Pedagogika ogólna

      Psychologia rozwoju dzieci i młodzieży

      Pedagogika społeczna

      Teoretyczne podstawy wychowania

  1. Kształcenie kierunkowe

      Biomedyczne podstawy rozwoju

      Podstawy rehabilitacji osób z niepełnosprawnością

      Pedagogika specjalna

      Teoretyczne podstawy kształcenia

      Diagnostyka pedagogiczna

      Wprowadzenie do pedagogiki resocjalizacyjnej

      Prawo oświatowe i podstawy prawe pracy pedagoga specjalnego

      Zaburzenia ze spektrum autyzmu

      Podstawy logopedii

      Praca opiekuńczo-wychowawcza w przedszkolu i szkole

      Psychologia wychowawcza i psychoprofilaktyka

      Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży

      Specjalne potrzeby edukacyjne

      Poradnictwo i praca z rodziną dziecka o specjalnych potrzebach
edukacyjnych

      Psychospołeczne funkcjonowanie osób dorosłych z
niepełnosprawnością

      Opieka i wsparcie osób dorosłych z niepełnosprawnością

      Dydaktyka specjalna

      Diagnostyka w pedagogice specjalnej

  1. Edukacja włączająca

      Edukacja integracyjna i włączająca

      Diagnoza specjalnych potrzeb edukacyjnych

      Metodyka kształcenia w grupach zróżnicowanych

      Programy wychowawcze w edukacji integracyjnej i włączającej

      Organizacja edukacji włączającej

  1. Wsparcie warsztatu pracy pedagoga specjalnego

      Emisja głosu

      Pierwsza pomoc przedmedyczna

      Technologie informacyjno-komunikacyjne

      Kultura języka

  1. Metodologia badań naukowych

      Metodologia badań pedagogicznych

      Seminarium dyplomowe

      Przygotowanie i obrona pracy dyplomowej

  1. Przedmioty ogólnouczelniane

      Wychowanie fizyczne

  1. Przygotowanie w poszczególnych zakresach pedagogiki specjalnej

      Kursy stałe (po dwa w semestrach od III do X, czyli 16 przedmiotów po 15 godzin wykładu i 30 godzin ćwiczeń) z wybranego modułu w zakresie:

Edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną,

Pedagogiki leczniczo-terapeutycznej,

Pedagogiki resocjalizacyjnej.

Uwaga: Grupy powstaną w przypadku zapisania się do nich co najmniej 20 studentów.

  1. Praktyki (ogółem 330 godzin)

– w semestrze III, IV, V, VI i VIII – praktyki śródroczne po 30 godzin; w semestrze VII i IX – praktyki ciągłe (po 90 godzin) realizowane w miesiącu wrześniu poprzedzającym semestr

 

Absolwent kierunku Pedagogika specjalna posiada następujące kompetencje zawodowe:

  • uzyskuje wiedzę za zakresu nauk społecznych dotyczącą rozwoju i funkcjonowania człowieka, a szczególnie człowieka doświadczającego różnego typu zaburzeń rozwojowych, uszkodzeń czy dysfunkcji, powodujących jego niepełnosprawność,
  • posiada ukształtowane poczucie wrażliwości na powszechne i specyficzne potrzeby człowieka z niepełnosprawnością oraz zdobywa umiejętności praktyczne niezbędne w pracy psychopedagogicznej: opiekuńczo-wychowawczej i terapeutyczno-rehabilitacyjnej z dziećmi, młodzieżą i osobami dorosłymi z zaburzeniami rozwojowymi i z niepełnosprawnością,
  • uzyskuje wiedzę teoretyczną oraz umiejętności jej wykorzystania w zakresie diagnozowania stanu rozwojowego osób z niepełnosprawnością (zarówno zaburzeń, jak i potencjału rozwojowego) oraz prognozowania ich rozwoju, a także organizacji i realizacji specjalistycznych działań profilaktycznych, edukacyjno-wychowawczych, korekcyjno-rewalidacyjnych, wspierająco-pomocowych i innych w pracy z osobami z niepełnosprawnością na różnych etapach rozwoju w różnych placówkach oświatowych i pozaoświatowych działających na rzecz osób z niepełnosprawnością,
  • zdobywa szczegółowe kompetencje w zakresie wiedzy w obszarze przedmiotu i zadań pedagogiki specjalnej oraz jej powiązań z innymi dyscyplinami nauki, wiedzy dotyczącej istoty, przyczyn i klasyfikacji niepełnosprawności, wiedzy dotyczącej metodycznych aspektów działań w zakresie opieki, wychowania, rewalidacji, rehabilitacji, korektury, terapii realizowanych w placówkach edukacyjno-oświatowych oraz pozarządowych,
  • uzyskuje kompetencje w zakresie umiejętności, w tym na przykład umiejętności identyfikacji i samodzielnego, kreatywnego rozwiązywania różnorodnych zadań i problemów edukacyjnych, rehabilitacyjnych, terapeutycznych, posługiwania się nowoczesnymi środkami technologicznymi we wszelkich działaniach podejmowanych na rzecz rozwoju oraz wspomagania osoby z dysfunkcjami rozwojowymi i z zaburzeniami oraz z niepełnosprawnością w systemie edukacji specjalnej, integracyjnej i inkluzyjnej (w szkołach i placówkach specjalnych, integracyjnych i ogólnodostępnych),
  • zdobywa umiejętności współpracy z rodziną i specjalistami w zakresie realizacji różnorodnych zadań w obszarze wspomagania rozwoju osób z niepełnosprawnością oraz ich przygotowania do samodzielnego i niezależnego (w granicach możliwości) funkcjonowania w rolach osobistych i społecznych z uwzględnieniem optymalizacji jakości ich życia,
  • zdobywa umiejętności metodyczne w zakresie planowania, organizacji, realizacji i ewaluacji praktycznych działań opiekuńczo-wychowawczych i korekcyjno-rewalidacyjnych i innych (np. w zakresie stymulacji rozwoju czy organizacji casu wolnego) dzieci i młodzieży, w tym dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz różnego rodzaju niepełnosprawnością,
  • zdobywa umiejętności dotyczące projektowania własnego rozwoju i podejmowania zadań na rzecz samodoskonalenia i uczenia się przez całe życie, podwyższania poziomu własnych możliwości w zakresie działań niezbędnych zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym (co dotyczy między innymi umiejętności w zakresie komunikowania się, ochrony i emisji głosu, czy udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej),
  • uzyskuje kompetencje społeczne determinujące efektywną pracę z osobami z niepełnosprawnością, w tym wrażliwość na potrzeby rozwojowe i życiowe osób z niepełnosprawnością oraz ich prawa, zrozumienie sytuacji życiowej osób z niepełnosprawnością i ich rodzin, życzliwość i otwartość na  drugiego człowieka, postawę bezwarunkowej akceptacji człowieka z niepełnosprawnością oraz przekonanie o potrzebie aktywnego upowszechniania pożądanych prospołecznych postaw środowiska akceptującego osoby z niepełnosprawnością.

 

Posiadane kwalifikacje oraz uprawnienia zawodowe:

Absolwent zdobywa kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, oddziałach specjalnych w przedszkolach ogólnodostępnych, szkołach podstawowych specjalnych, oddziałach specjalnych w szkołach podstawowych ogólnodostępnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych, dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, szkołach specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim oraz dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a także kwalifikacje do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim.

  • Absolwent posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach wchodzących w skład młodzieżowych ośrodków wychowawczych przeznaczonych dla nieletnich z niepełnosprawnością intelektualną oraz do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowawcy w powyższych ośrodkach.
  • Absolwent posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela pedagoga w szkołach i innych placówkach oświatowych. 
  • Absolwent może być zatrudniony w przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi, przedszkolach integracyjnych, szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi, szkołach integracyjnych i innych formach wychowania i kształcenia jako nauczyciel posiadający kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego z uwzględnieniem realizacji zadań zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego uczniów niepełnosprawnych, np. na stanowisku asystenta nauczyciela, pomocy nauczyciela (tzw. nauczyciel wspomagający).
  • Absolwent może znaleźć zatrudnienie w placówkach pozaoświatowych (np. prowadzonych przez organizacje pozarządowe, służbę zdrowia, pomoc społeczną) przeznaczonych dla osób z różnymi rodzajami  niepełnosprawności na stanowisku pedagoga specjalnego.

 

Co można robić po tych studiach?

Absolwent pedagogiki specjalnej uzyskuje tytuł magistra i jest przygotowany do organizowania opieki, wychowania i terapii osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Obecnie szkolnictwo dla osób niepełnosprawnych staje się coraz bardziej integracyjne i dlatego zmniejsza się liczba uczniów przebywających w szkołach segregacyjnych a zwiększa liczba osób niepełnosprawnych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Dlatego pedagog specjalny jest potrzebny we wszystkich typach szkół, do których uczęszczają dzieci i młodzież o różnych dysfunkcjach.

Absolwenci znajdą zatrudnienie m.in. w:

  • szkołach podstawowych (państwowych i niepublicznych),
  • przedszkolach (państwowych i niepublicznych),
  • ośrodkach wychowawczych rewalidacyjno-resocjalizacyjnych,
  • placówkach dla osób z różnymi rodzajami  niepełnosprawności prowadzonych przez organizacje pozarządowe,
  • placówkach dla osób z różnymi rodzajami  niepełnosprawności prowadzonych przez służbę zdrowia,
  • placówkach dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzonych przez pomoc społeczną.

 

Kontynuowanie nauki na III stopniu studiów

Absolwent ma możliwość kontynuowania kształcenia na studiach podyplomowych i studiach doktoranckich w zakresie nauk społecznych i humanistycznych.

Przydatne linki

W związku z dużym zainteresowaniem naszych studentów instytucjami, działającymi w obszarze pedagogiki specjalnej, poniżej publikujemy najciekawsze adresy internetowe wybranych organizacji:

  • Polskie Towarzystwo Pedagogów Specjalnych

link: http://pedagodzy-specjalni.pl/

  • Pedagogika specjalna – portal dla nauczycieli

link: https://pedagogika-specjalna.edu.pl/

  • Stowarzyszenie Montessori bez Granic

link: http://montessoribezgranic.edu.pl/

  • Akademia Pedagogiki Specjalnej

link: http://www.aps.edu.pl/

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Link: https://www.ore.edu.pl/

  • Czeskie Stowarzyszenie Pedagogów Specjalnych (Asociace Speciálních Pedagogů Čr):

link: http://www.aspcr.cz/

  • Słowackie Stowarzyszenie Pedagogów Specjalnych Szkół i Centrów Poradnictwa (Asociácia špeciálnych pedagógov škôl a poradní):

link: https://pl-pl.facebook.com/Asoci%C3%A1cia-%C5%A1peci%C3%A1lnych-pedag%C3%B3gov-%C5%A1k%C3%B4l-a-poradn%C3%AD-1802364293320260/

  • Węgierskie Krajowe Stowarzyszenie Osób Niewidomych i Niedowidzących (MVGYOSZ):

link: http://www.mvgyosz.hu/en/mvgyosz-main/

  • Węgierskie Krajowe Centrum na Rzecz Niepełnosprawności i Polityki Społecznej (NFSZK):

link: https://fszk.hu/

  • Gruzińskie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych (CIPDD)

link: http://www.cipdd.org/index.php?Cat=Map&Id=61&LanG=

  • Rumuńskie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Umysłowo (INTEGRA)

link: http://www.asociatia-integra.ro/

  • Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych w Bangladeszu:

link: https://www.facebook.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%98-164819264283779/?ref=page_internal

  • Wszechrosyjskie Towarzystwo Osób Niepełnosprawnych

link: http://www.voi.ru/

  • Publiczne Stowarzyszenie „Białoruskie Towarzystwo Niepełnosprawnych”

link: https://pl-pl.facebook.com/pg/beloi.by/about/

  • Turecka Konfederacja Osób Niepełnosprawnych

link: http://www.engellilerkonfederasyonu.org.tr

Lista placówek, w których można odbywać praktyki zawodowe i pracować w ramach wolontariatu
  • Przedszkole Publiczne Specjalne Nr 53 „Iskierka” w Opolu,
  • Przedszkole Publiczne Integracyjne nr 51 w Opolu,
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi im. Karola Musioła w Opolu,
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 8 im. Gustawa Morcinka w Opolu,
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 Adama Mickiewicza w Opolu,
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 24 im. Przyjaźni Narodów Świata w Opolu,
  • Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Herbach,
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Marii Konopnickiej w Kluczborku,
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Prudniku,
  • Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Wandy Chotomskiej w Głogówku,
  • Zespół Placówek Edukacyjnych w Dobrodzieniu,
  • Zespół Placówek Specjalnych przy zakładach opieki zdrowotne w Opolu (który zajmuje się edukacją dzieci – pacjentów Szpitala Uniwersyteckiego w Opolu, Szpitala Neuropsychiatrycznego w Opolu i Szpitala w Kup).
  • Zespół Szkół Specjalnych przy Domu Pomocy Społecznej w Kadłubie,
  • Zespół Szkół Specjalnych w Brzegu,
  • Zespół Szkół Specjalnych w Opolu.
  • Fundacja Dom Rodzinnej Rehabilitacji Dzieci z Porażeniem Mózgowym w Opolu,
  • Dom Pomocy Społecznej w Czarnowąsach,
  • Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Opolu (praktyka będzie się odbywać w podległych mu jednostkach penitencjarnych),
  • Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi „MAGNOLIA” w Opolu,
  • Stowarzyszenie „MONAR” Ośrodek Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień w Zbicku,
  • Stowarzyszenie „MONAR” Ośrodek Leczenia, Terapii i Rehabilitacji Uzależnień, Filia w Graczach,
  • Centrum Obsługi Administracyjnej Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych w Opolu (zarządzające 4 placówkami opiekuńczo-wychowawczymi na terenie Opola).